Meer dan één op de honderd mensen is autistisch; dat is drie tot vier keer zoveel als tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit recent Brits onderzoek. Een deel van de stijging komt doordat mensen beter weten wat autisme is. Dus weten ze eerder dat iemand die slecht sociaal contact kan maken, gevoelens van anderen niet begrijpt of in paniek raakt bij grote veranderingen, de stoornis kan hebben.

Kijkt je baby je niet aan? Reageert je peuter niet als je naar iets wijst? Kan je kleuter urenlang gebiologeerd naar een draaiend schijfje kijken? Dat kan duiden op een ernstige vorm van autisme. Er is een eenvoudige checklist die je bij consultatiebureaus kunt leggen, zegt Harry Crombag. De kinderfysiotherapeut kent de voorbeelden van kinderen die zich afwenden in plaats van hun moeder aankijken als ze dichterbij komt. Het kind is dan te weinig geboeid door de omgeving.

In het vroegste stadium is dat vooral te zien aan de manier van bewegen. Autistische kinderen hebben moeite om van de ene houding in de andere over te gaan.

Gemiddeld wordt autisme op negenjarige leeftijd ontdekt, maar dat kan veel eerder als er al in consultatiebureaus op wordt gelet. Het geldt vooral voor baby's en peuters die intellectueel achter zijn. Driekwart van de autisten is verstandelijk gehandicapt.

Bij bovenmatig intelligente autisten is de stoornis nog niet te zien als ze heel jong zijn. Bij hen wordt die vaak op drie- of vierjarige leeftijd duidelijk. Maar er worden ook nog steeds volwassenen opgespoord die een vorm van autisme hebben. Bijvoorbeeld als de zoon autistisch is, komt de familie er achter dat de vader dezelfde symptomen vertoont, weet Marjolein Busman van de Nederlandse Vereniging voor Autisme.

De steeds ingewikkelder samenleving kan autisten niet meer onopgemerkt opnemen. Vroeger had je nog de huiskamergeleerde die zich op kon sluiten. Nu moet hij optreden op congressen, zegt Busman.